رویدادهای شدید جوی: باران سیل‌آسا و سیلاب در لیگوریا، لمباردیا و توسکانا

در عرض چند ساعت، موج گرمای شدیدی که هفته‌ها شمال ایتالیا را درگیر کرده بود، جای خود را به بارش‌های کم‌سابقه، سیلاب‌ها و کاهش ناگهانی دما داد. مناطق بیشترین آسیب‌دیده شامل لیگوریا، لمباردی و شمال توسکانی بود.

یکی از عواملی که این سامانه بارشی را تغذیه کرد، موج گرمای بی‌سابقه در دریا بود که دمای مدیترانه را در نزدیکی جزیره اسپانیایی مایورکا به بیش از ۳۳ درجه سانتی‌گراد رساند؛ بر اساس . به این ترتیب، با ورود نخستین جریان هوای خنک‌تر و ناپایدار، برخورد آن با توده‌های هوای گرم مستقر بر مناطق شمالی، همراه با رطوبتی که از دریا گرفته شده بود، نخستین رویدادهای حدی پایان تابستان را رقم زد.

در لیگوریا ۴۰ هزار صاعقه در ۲۴ ساعت؛ برخورد صاعقه با یک قطار و ایستگاه ونتمیلیا، آب‌گرفتگی در تیگولیو

نخستین منطقه‌ای که آسیب دید لیگوریا بود. بنا بر اعلام سازمان حفاظت مدنی، ۴۰ هزار صاعقه در این منطقه به زمین اصابت کرده است. یکی از این صاعقه‌ها صبح پنجشنبه ۲۰ اوت به یک قطار فرچابینکا که از ایستگاه جنوا به سمت رم حرکت می‌کرد، برخورد کرد و باعث توقف قطار و پیاده شدن مسافران شد.

در پایتخت منطقه لیگوریا، طوفان‌های رعدوبرق به‌ویژه به تاسیسات ساحلی خسارت سنگینی زد، به‌خصوص در نواحی میان کوگولتو و آرنزانو که در آنجا کلبه‌ها، تخت‌ها و چترهای آفتاب‌گیر را شدت باد با خود برد.

بخش کشاورزی نیز متحمل خسارت سنگینی شد. انجمن صنفی کولدیرتی اعلام کرد که در نواحی داخلی تیگولیو وضعیتی که آن را «نگران‌کننده» توصیف می‌کند، به‌ویژه برای زیتون‌کاری در حال شکل‌گیری است. این انجمن افزود: «تصویری که به دست می‌آید، سالی از پیش از دست‌رفته برای برداشت زیتون است و در مورد بخش تاک‌داری هم گزارش‌هایی از خسارت دریافت کرده‌ایم».

صاعقه دیگری مرکز کنترل ترافیک ریلی در ایستگاه ونتمیلیا در منطقه پوننته را هدف قرار داد و عبور قطارها را متوقف کرد.

در دریای مقابل سواحل تیگولیو نیز آنچه هواشناسان «سوپر سل» می‌نامند شکل گرفت؛ سامانه‌ای طوفانی که در چند دقیقه باعث بارش‌های فوق‌العاده شد. در ۲۴ ساعت، در چیاواری و لاوانیا ۲۰۰ میلی‌متر باران بارید و در منطقه راپالو یک گردباد شکل گرفت. در سه شهر، بسیاری از خیابان‌ها دچار آب‌گرفتگی شد و به زیرساخت‌ها و مغازه‌ها خسارت وارد آمد. در ارتفاعات سستری لووانته نیز درختان بسیاری سقوط کرد.

در شمال توسکانی در مجموع بیش از ۲۳ هزار صاعقه ثبت شد. کنسرسیوم لاما (آزمایشگاه پایش و مدل‌سازی محیطی برای توسعه پایدار) توضیح داد: «در دوازده ساعت، ۶۰ تا ۷۰ میلی‌متر باران در استان‌های ماسا کارارا، لوکا و گروسستو و ۴۰ تا ۵۰ میلی‌متر در استان‌های سیه‌نا، پیزا و لیورنو ثبت شده است».

سرعت بادها نیز در برخی نقاط بسیار بالا بود؛ تندبادهایی تا ۱۰۶ کیلومتر در ساعت در ساحل پیزا، ۱۰۳ کیلومتر در ساعت در استان فلورانس، ۹۳ کیلومتر در ساعت در گورگونا، ۹۲ کیلومتر در ساعت در ویا‌رِجو و ۸۶ کیلومتر در ساعت در منطقه آرتزو ثبت شد. در گروسستو یک گردباد سقف یک ساختمان را از جا کند.

در لمباردی باران‌های سیل‌آسا و تخلیه ۳۵۰ نفر

در لمباردی، استان‌های برشا، سوندریو و برگامو بیشترین آسیب را دیدند. در سونیکو، ریزش گل‌ولای از دره وال رابیا، آب، صخره‌ها و آوار را به جاده ملی ۴۲ توناله کشاند و باعث فروریختن یک پل شد. در منطقه برگامو، حدود ۳۵۰ نفر به دلیل رویدادهای حدی جوی ناچار به تخلیه خانه‌های خود شدند. در آلپ‌های اوروبیه، نزدیک دریاچه کومو، بنا بر اعلام مرکز منطقه‌ای هواشناسی و اقلیم سازمان محیط‌زیست لمباردی، تا ۲۵۰ میلی‌متر باران ثبت شد.

در آلتا وال برمبانا در همان استان برگامو، بخشی از یک دامنه کوه در کنار یک جاده استانی فروریخت و سقوط درختان به چند خودروی پارک‌شده آسیب زد. تا صبح جمعه ۲۱ اوت، شش شهر والیوه، کارونا، فوپولو، برانزی، والبوندیونه و گاندلینو همچنان در انزوا و بدون دسترسی زمینی بودند. سرانجام، یک کمپ در ایزولا دی فوندره به دلیل خطر احتمالی رانش زمین تخلیه شد.

سهم تغییرات اقلیمی در رویدادهای حدی جوی

اگرچه برای نسبت دادن یک رویداد جوی مشخص به گرمایش جهانی به نیاز است، علم دهه‌هاست هشدار می‌دهد که افزایش دمای متوسط جهانی ناشی از فعالیت‌های انسانی، از جمله سوزاندن زغال‌سنگ، نفت و گاز، تعداد، شدت و مدت‌زمان رویدادهای حدی جوی را افزایش می‌دهد.

این هشدار تنها شامل موج‌های گرما، خشکسالی و آتش‌سوزی‌هایی مانند آنچه در هفته‌های گذشته فرانسه و اسپانیا را درنوردید، نمی‌شود، بلکه بارش‌های فوق‌العاده و سیلاب‌ها را نیز در بر می‌گیرد؛ همان‌گونه که در ساعات اخیر در شمال ایتالیا رخ داد.

به‌ویژه در اروپا، گرمایش اقلیمی سریع‌تر از میانگین جهانی پیش می‌رود و همین امر احتمال وقوع چنین پدیده‌هایی را بالا می‌برد. بنا بر اعلام سرویس اروپایی پایش اقلیم، کوپرنیکوس، رکورد که در سال ۲۰۲۲ ثبت شده بود، امسال به دلیل موج‌های گرمای بی‌سابقه‌ای که از اواخر ماه مه غرب اروپا را دربر گرفته، شکسته شده و میانگین دما در این دو ماه به ۲۱.۶۲ درجه سانتی‌گراد رسیده است.