رزمایش ۳۵۰۰ نیروی آذربایجان، ترکیه و ازبکستان؛ تمرین مقابله با حملات پهپادی و سایبری

حملات گسترده پهپادی، حملات سایبری، انتشار اطلاعات گمراه‌کننده و تلاش برای تصرف یک شناور، از جمله سناریوهایی بود که نیروهای آذربایجان، ترکیه و ازبکستان طی روزهای گذشته برای نخستین بار به‌طور مشترک در آذربایجان تمرین کردند؛ سناریوهایی که بازتاب تهدیدهای پیش روی ارتش‌های این کشورها در میانه تحولات ژئوپلیتیکی کنونی است.

بیش از ۳۵۰۰ نظامی از سه کشور در رزمایش «قدرت وحدت ۲۰۲۶» شرکت کردند که برای نخستین بار در شهرستان خواجه‌وند در منطقه قره‌باغ آذربایجان برگزار شد.

یاشار گولر، وزیر دفاع ترکیه، با تاکید بر ضرورت آمادگی نظامی گفت: «به بهترین شکل ممکن آماده خواهیم شد، اما در صلح زندگی خواهیم کرد.» او همچنین این رزمایش را «هم در برنامه‌ریزی و هم در اجرا» موفق توصیف کرد.

سناریوهای تمرینی، از جنگ پهپادی و حملات الکترونیکی تا حوادث مرزی و عملیات دریایی را در بر می‌گرفت و بیانگر رویکردی تازه به آمادگی نظامی بود.

در منطقه آموزش نظامی قزل‌قایا، نیروها از بیش از ۱۳۰ وسیله بدون سرنشین، بیش از ۷۰ خودروی زرهی، بیش از ۹۰ سامانه توپخانه و بیش از ۲۰ فروند هواگرد استفاده کردند.

پهپادها نقش پررنگی در این تمرین‌ها داشتند که نشانه‌ای از تحول شیوه‌های جنگ است. نیروها مقابله با حملات دسته‌جمعی پهپادها، حمله به ستون‌های نظامی در حال پیشروی، مراقبت و شناسایی و رساندن مهمات و تدارکات را تمرین کردند.

در این رزمایش، سامانه‌های بدون سرنشین در کنار توپخانه، خودروهای زرهی، هواگردها و تجهیزات جنگ الکترونیک به کار گرفته شدند. نیروها همچنین شکستن مواضع دفاعی، عبور از خندق‌های ضدتانک، پاک‌سازی میدان‌های مین و پیشروی با خودروهای زرهی را تمرین کردند.

فراتر از میدان نبرد متعارف

بخشی از تمرین‌ها به چالش‌های تازه‌ای اختصاص داشت که تا پیش از این در سناریوهای سنتی نظامی جایی نداشتند.

نیروها به حملات سایبری و انتشار اطلاعات گمراه‌کننده در فضای مجازی واکنش نشان دادند، علیه مواضع فرضی «تروریست‌ها» در مناطق کوهستانی عملیات انجام دادند و پاک‌سازی مناطق مسکونی و برپایی ایست‌های بازرسی را تمرین کردند.

استفاده از پهپادها برای شناسایی و جلوگیری از تلاش برای عبور از مرز نیز بخشی از این تمرین‌ها بود.

ذاکر حسن‌اف، وزیر دفاع آذربایجان، گفت این رزمایش شامل عملیات زمینی، دریایی و هوایی بود که به ارتقای آمادگی رزمی ارتش‌های شرکت‌کننده کمک می‌کند.

شوکت خولمحمدوف، وزیر دفاع ازبکستان، نیز گفت نیروهای شرکت‌کننده «آمادگی رزمی بالایی» از خود نشان داده‌اند و توانایی اجرای ماموریت‌های مشترک را به نمایش گذاشته‌اند.

از مرز تا دریای خزر

سناریوهای رزمایش به عملیات زمینی محدود نبود و به دریای خزر نیز گسترش یافت. نیروها آزادسازی یک شناور و یک تاسیسات فراساحلی، نجات گروگان‌ها و پیاده شدن در ساحل برای از بین بردن یک پایگاه فرضی تروریستی را تمرین کردند.

این رزمایش در مناطق آموزشی باکو، قره‌باغ، نخجوان و بخش متعلق به آذربایجان در دریای خزر برگزار شد.

آذربایجان و ترکیه روابط دفاعی خود را بر اساس «اعلامیه شوشا» در سال ۲۰۲۱، یک اتحاد توصیف می‌کنند. آذربایجان و ازبکستان نیز همکاری‌های خود را در زمینه نظامی، فناوری دفاعی و آموزش نظامی گسترش داده‌اند.

قرقیزستان، پاکستان، صربستان، اسلواکی، تاجیکستان، گرجستان، ترکمنستان، امارات متحده عربی و ایران به‌عنوان ناظر در این رزمایش حضور داشتند.

از قزل‌قایا تا شوشا

پس از رزمایش، نشست سه‌جانبه وزیران دفاع آذربایجان، ترکیه و گرجستان در شوشا برگزار شد.

ذاکر حسن‌اف، وزیر دفاع آذربایجان، یاشار گولر، وزیر دفاع ملی ترکیه، و ایراکلی چیکووانی، معاون نخست‌وزیر و وزیر دفاع گرجستان، در سیزدهمین نشست سه‌جانبه دفاعی شرکت کردند. محور این نشست، همکاری نظامی، امنیت منطقه‌ای و روابط سه‌جانبه بود.

حسن‌اف همکاری آذربایجان، گرجستان و ترکیه را «بستری مهم برای ثبات، امنیت و توسعه منطقه‌ای» توصیف کرد.