مراسم بزرگداشت سن فرانچسکو در آسیزی؛ درخواست‌های صلح ماتارلا و پاپ

امروز، یکشنبه ۴ اکتبر، هشتصدمین سالگرد درگذشت قدیس حامی ایتالیا گرامی داشته می‌شود. از امسال و برای نخستین بار پس از سال ۱۹۷۷، چهارم اکتبر دوباره به عنوان تعطیل ملی در ایتالیا تعیین شده‌است.

به همین مناسبت، شهر آسیزی این سالگرد تاریخی را با گردهم‌آوردن استثنایی همه استان‌ها و شهرهای مرکز استان ایتالیا جشن می‌گیرد؛ تاکنون ۱۸ استان و همین تعداد شهر مرکز استان نمایندگی شده‌اند.

بیش از سه هزار زائر و گردشگر به این شهر آمده‌اند تا در آیین‌هایی شرکت کنند که اوج آن سخنرانی رئیس‌جمهور ایتالیا، سرجیو ماتارلا، خطاب به ملت از ایوان صومعه مقدس است.

رویدادهای بزرگداشت هشتصدمین سالگرد سن فرانچسکو

روز نیایش و جشن طبق برنامه‌ای دقیق با مجموعه‌ای از مراسم برگزار می‌شود که از نیمه‌شب شنبه با به‌صدا درآمدن شادی‌آفرین ناقوس‌ها آغاز شد. ساعت ۶ مراسم عشای ربانی جامعه برادران فرانسیسکن به ریاست وزیر کل، برادر کارلوس آلبرتو ترووارلی، برگزار شد و ساعت ۶:۵۰ نیایش‌ها در برابر آرامگاه قدیس تقدیم شد.

رئیس‌جمهور ماتارلا در مراسم باشکوه عشای ربانی در کلیسای بالایی شرکت کرد؛ این مراسم به ریاست کاردینال ماته‌ئو ماریا تسوپی برگزار شد. در جریان این آیین، که سفیران و نمایندگان کشورهای دارای روابط دیپلماتیک نیز در آن حضور داشتند، منطقه اومبریا روغن نذری را اهدا کرد و شهردار آسیزی، والتر استوپینی، چراغ نذری را به نام همه شهرهای ایتالیا افروخت.

ماتارلا در سخنرانی خود پس از این مراسم گفت: «پیامبر صلح، عشق و احترام به آفرینش بود؛ آموزه‌های او میراثی جهانی برای زنان و مردان همه دوران‌ها و همه سرزمین‌هاست، چه مومن و چه غیرمومن، چه مسیحی و چه پیرو دیگر ادیان.»

رئیس‌جمهور گفت: «فقر او، که آگاهانه و با اشتیاق انتخاب شده بود، گسستی عینی از بت‌پرستی پول بود؛ فروتنی‌اش هیچ‌گونه سادگی بی‌پایه‌ای نداشت و از عطشی سختگیرانه برای حقیقت زاده می‌شد؛ اطاعت او نیز تسلیم‌پذیری نبود، بلکه تلاشی دشوار و سنجیده برای یافتن دلایل والای وحدت ملت مسیحی و کلیسا بود.» و سپس افزود: «یادآوری آموزه‌های فرانچسکو برای جهان امروز یعنی برجسته کردن برخی بنیادهای کاملا روزآمد در پیام او: کرامت هر انسان، احترام به آفرینش، صلح. برای قدیس آسیزی، هر موجود زنده آفریده خداست و باید به همان عنوان مورد احترام و محبت قرار گیرد.»

ماتارلا سپس به دیدار سال ۱۲۱۹ میان این قدیس و سلطان ملک کامل در مصر اشاره کرد. رئیس دولت با مقایسه آن دوران با وضعیت کنونی و جنگ‌های جاری گفت: «امروزه درگیری‌های هولناک بخش‌های زیادی از جهان را به خون کشیده است و حتی در برخی نقاط، دوباره سلاح‌ها متبرک می‌شوند و ارتش‌ها زیر پرچم‌های مذهبی قرار می‌گیرند؛ فرانچسکو به ما می‌آموزد که هیچ گناهی بزرگ‌تر از کشتن دیگر انسان‌ها به نام خدا نیست.»

پاپ لئونه چهاردهم در واتیکان در هنگام دعای آنجلوس این قدیس را یاد کرد و گفت: «کاریزمای سن فرانچسکو، پس از هشت قرن، هنوز امروز نیز ثمر می‌آورد؛ شاهدش نه‌تنها خانواده بزرگ و پویای فرانسیسکن، بلکه بسیاری از نعمت‌هایی است که میراث معنوی او در میان قوم خدا گسترش می‌دهد. هنگامی که سال جوبیلی فرانسیسکنی را جشن می‌گیریم، با پشتکار خواهان عطیه صلح می‌شویم و صادقانه می‌کوشیم میان ملت‌ها همبستگی و آشتی بنا کنیم.»

پاپ افزود: «مردی بود با نیایشی سوزان و سرشار از محبت نسبت به همه و برای نخستین برادرانی که ریاضت او را به عنوان شرطی اصیل برای اصلاح کلیسا پذیرفتند، الگو شد. سن فرانچسکو با ایمان به خداوند عیسی کلیسا را ترمیم کرد و ترک‌های ناشی از نفاق را با شهادت به عشق برادری التیام بخشید.»

طرح‌های فرهنگی مرتبط با سن فرانچسکو

علاوه بر آیین‌های رسمی و مذهبی، ابتکارات فرهنگی مهمی ، از جمله نمایشگاه «سن فرانچسکو در پورتیونکولا» که تا ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶ برای بازدید عموم باز است، سازمان‌دهی شده‌است.

این نمایشگاه در موزه پورتیونکولا، واقع در کنار کلیسای سانتا ماریا دلی آنجلی، برپا شده‌است؛ بنایی که به مناسبت این رویداد ورودی جدیدی یافته و با بازآفرینی صومعه‌راه کهن قرن پانزدهم، مسیر گذر قدیمی برادران را احیا کرده‌است. این مسیر نمایشی که به همت مدیر موزه، برادر سائول تمبینی، و دوناتلا واکاری سامان یافته، غوطه‌وری عمیقی در تصویرپردازی فرانسیسکنی از نخستین سده‌های شکل‌گیری آن، یعنی قرن سیزدهم، در اختیار بازدیدکنندگان می‌گذارد.

این نمایشگاه برای نخستین بار کتاب دعای سن فرانچسکو و کتاب دعای بانوی مقدس، سانتا کیارا، را در کنار هم به نمایش می‌گذارد و پیوند عمیق میان دو چهره اصلی روزهای آغازین جنبش فرانسیسکنی را برجسته می‌کند. بازدیدکنندگان می‌توانند نقاشی‌ها و یادگارهای مقدس را تحسین کنند، از جمله چهره‌نگاره-یادگار مشهور منسوب به چیمابوئه که بنا بر سنت، درِ نخستین تابوت این قدیس بوده و نیز تخته‌ای که گفته می‌شود فرانچسکو بر فراز آن با سرودخوانی به استقبال مرگ رفت.

در میان آثار به نمایش درآمده، صلیب تصویرگر مسیح رنج‌دیده، اثر جونتا پیزانو که حدود سال ۱۲۳۶ نقاشی شده، نیز چشمگیر است. این مجموعه کامل رویدادهای نمایشی و آیین‌های بزرگداشت، در چارچوب سال جوبیلی فرانسیسکنی، اعلام‌شده از سوی پاپ لئونه چهاردهم، جای می‌گیرد؛ سالی که از ۱۰ ژانویه ۲۰۲۶ آغاز شده و قرار است در ۱۰ ژانویه ۲۰۲۷ به پایان برسد.